Nasza wizyta w Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie
W dniu 25.10.2010 r. reprezentacja naszego UTW odwiedziła Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie. To wyjątkowe Muzeum mieści się w Warszawie, przy ul. Freta 16, w zrekonstruowanej XVIII w. kamienicy, czyli w miejscu urodzin naszej najwybitniejszej uczonej. Mieliśmy szczęście skorzystać z usług Pani dr Dominiki Świtkowskiej, która niezwykle przystępnie, z wielką kulturą, znawstwem i zaangażowaniem przekazała nam w formie wykładu moc informacji o życiu Marii, jej rodzinie, znajomych oraz epoce, w której żyła, pracowała i dokonywała swoich epokowych odkryć. Po wykładzie zadaliśmy prowadzącej mnóstwo pytań, po czym przeszliśmy do oglądania zgromadzonych w Muzeum pamiątek po naszej noblistce w postaci: rzeczy osobistych, zdjęć, znaczków, medali, banknotów, obrazów, repliki przyrządów których używała w pracy, wnętrz i strojów z epoki, w której żyła. Spotkanie w Muzeum zakończył pokaz filmu, który podsumował pozyskane przez nas informacje o jego wielkiej patronce.
Maria Skłodowska urodziła się 7 listopada 1867 roku w rodzinie inteligenckiej, pochodzenia szlacheckiego. Była piątym, najmłodszym dzieckiem Bronisławy i Władysława – obydwoje byli nauczycielami. Miała trzy siostry i jednego brata. Warszawa była wtedy pod zaborem rosyjskimi, świeżo po upadku powstania styczniowego, w którym rodzina Marii brała udział. Dzieci wychowywane były w głębokim duchu patriotycznym, wg zasad pozytywizmu, ale również mijającego romantyzmu. Niestety mała Marysia wychowywała się praktycznie bez matki, która zachorowała na gruźlicę, wyjeżdżała często na kuracje i zmarła, gdy dziewczynka miała 11 lat. Jej najstarsza siostra Zofia również wcześnie ją opuściła umierając na tyfus. Wydarzenia te odcisnęły na Marii silne piętno. Dziewczynka izolowała się i uciekała do książek, których w jej domu nie brakowało. Naukę rozpoczęła na pensji matki i kontynuowała w rządowym gimnazjum, które skończyła w 1883 r. jako prymuska ze złotym medalem. Niestety w XIX wieku kobiety nie mogły studiować na wyższych uczelniach w Polsce, więc młoda Maria po rocznym odpoczynku w majątkach krewnych zaczęła pracować jako korepetytorka matematyki, fizyki i języków obcych, studiując jednocześnie na Uniwersytecie Latającym. Następnie jako guwernantka pracowała w Szczukach, gdzie przeżyła nieszczęśliwą miłość. Po powrocie do Warszawy nadal dokształcała się, a w listopadzie 1891 r. wyjechała do Paryża, gdzie przebywała jej siostra Bronisława. Tutaj studiowała na Sorbonie matematykę i fizykę, jako jedna z 23 kobiet na ponad 2 tys. studentów. W 1893 r. otrzymała licencjat z fizyki z pierwszą lokatą, a rok później licencjat z matematyki z drugą lokatą. W Paryżu poznała swojego przyszłego męża Pierra Curie. Wraz z nim rozwinęła swoją karierę naukową. Była prekursorką nowej gałęzi chemii - radiochemii. Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu. Z jej inicjatywy prowadzono także badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Nagrodą Nobla została wyróżniona po raz pierwszy w 1903 - z fizyki, po raz drugi w 1911 - z chemii. Należy do grona jedynie czterech osób, który otrzymały Nagrodę Nobla więcej niż raz oraz jest jedynym uczonym uhonorowanym w dwóch różnych naukach przyrodniczych. Maria była pierwszą kobietą profesorem na paryskiej Sorbonie. Była założycielką dwóch Instytutów Radowych: w Paryżu (w 1914) i w Warszawie (w 1932). W czasie I wojny światowej nie mogąc służyć Polsce postanowiła służyć Francji. Dzięki jej pracy i wytrwałości można było wykonywać zdjęcia rentgenowskie w polowych warunkach. Ta działalność uratowała wielu żołnierzy od śmierci. W lipcu 1916, jako jedna z pierwszych kobiet, uzyskała prawo jazdy.
Z mężem Piotrem Curie, który zginął tragicznie w 1906 r. Maria miała dwie córki: Irenę Joliot-Curie, która wraz z mężem jest również laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie chemii oraz Ewę pianistkę, dziennikarkę, biografkę wybitnej matki.
Nasza wielka rodaczka zmarła 4 lipca 1934 w wieku 66 lat we Francji na złośliwą anemię (miała także chorobę popromienną wywołaną przez promieniowanie jonizujące).
Maria Skłodowska-Curie to pierwsza kobieta, która spoczęła w paryskim Panteonie w dowód uznania zasług naukowych.
Wizyta w Muzeum Marii Skłodowskiej – Curie uzmysłowiła nam wszystkim jak wielki wpływ miała rodzina, a także dzieciństwo i młodość spędzone w okupowanej Polsce na dalsze losy i osiągnięcia tej wybitnej, pracowitej, dzielnej i przedsiębiorczej, a jednocześnie bardzo skromnej uczonej, która dobro innych stawiała ponad własne potrzeby i ambicje.
Opracowała Ewa Wasińska